246 plattinas per la Chasa federala, realisadas a chaschun dal giubileum da 175 onns Constituziun federala (1848).

Concepz​iun artistica

Studio Renée Levi (Renée Levi e Marcel Schmid, Basilea)

Realis​​aziun

Swisskeramik SA, Sarnen

Carlo Bernasconi SA, Berna

Suter & Partner Architekten, Berna

En il timpanon da la fatschada nord da la Chasa federala furman 246 plattinas da cheramica in muster movibel. Il dumber da plattinas stat per ils 246 commembers dal parlament che defendan, cun il Cussegl naziunal e cun il Cussegl dals chantuns, ils interess da la populaziun svizra. Las plattinas han crennas ed ina glasura, uschia che lur griglias cumpiglian, tut tenor incidenza da la glisch, adina puspè novs champs da colur. Il colurit da la glasura sin la fatschada istorica po er vegnir chapì sco resumaziun: L'architect Hans Wilhelm Auer (1847–1906) aveva dà gronda paisa d'integrar crappa da tut las regiuns da la Svizra en la parita da la sedia dal parlament. La Chasa federala na dueva betg mo esser edifizi utilitar, mabain in monument per la democrazia svizra.

Dal punct da vista da l'istorgia da l'architectura è il timpanon in element da culissa movibel: Ils tempels da l'antica l'attribuivan als dieus, sin ils edifizis da dretgira e da parlament occupavan uffizials politics e lur simbols la tribuna maiestusa pusada sin las pitgas. Dapi l'inauguraziun da la Chasa federala l'onn 1902 è l'uschenumnà timpanon a Berna restà vid malgrà pliras intervenziuns per al decorar artisticamain. Ussa interpretescha l'intervenziun dal Studio Renée Levi la surfatscha prominenta da nov: Il gieu casual dals reflexs, che cumenza cun il moviment da passantas e passants sin la plazza, collia la publicitad cun l'edifizi e sia funcziun. La Chasa federala sa drizza a tut las persunas ch'èn prontas, davent da lur posiziun individuala da discutar structuras da pussanza e models da participaziun en ina societad pluralistica.

«Tilo» ha gudagnà ina concurrenza. En vista al giubileum da 175 onns Constituziun federala ha la Cumissiun d'art per l'edifizi dal parlament surdà a las artistas ed als artists l'incumbensa da metter in segn da noss temp sin il timpanon da la vart nord da la Chasa federala. Las plattinas ch'èn vegnidas producidas en ina procedura artisanala sco unicats, rumpan la simmetria severa da la fatschada. Ellas mussan respect envers il monument Chasa federala, furman in spazi da resonanza optic e permettan differentas interpretaziuns er areguard la diversitad e la furmaziun d'opiniun.

Il titel «Tilo» fa allusiun a l'englais «tile» (plattina) ed uschia al material utilisà. Il timpanon è dentant cunzunt deditgà a Tilo Frey (1923–2008). La politicra da Neuchâtel era da derivanza svizra/camerunaisa ed ina da las emprimas dunnas ch'è stada commembra dal Cussegl naziunal suenter l'introducziun dal dretg da votar e d'eleger da las dunnas l'onn 1971. La regurdientscha ad ina persuna da colur revelescha effects cumplexs: Biografias migrantas èn er en Svizra la regla, differentas minoritads etnicas, religiusas e linguisticas pretendan participaziun e cundecisiun. En quest connex resta in gieu alternant equilibrà tranter stabilitad ed agilitad in crap da fundament da nossa democrazia.

Film a chaschun da la ceremonia d'avertura​




​Fotos: Rob Lewis


​Fotos​